So sánh sản phẩm

Bệnh chổi rồng hại sắn và biện pháp phòng trừ

Bệnh chổi rồng gây hại cây sắn là bệnh hại mới xuất hiện từ năm 2005. và gây hại rải rác tại các vùng trồng sắn của Việt Nam trên giống sắn KM94, sau đó bệnh tăng dần qua từng năm và gây hại phổ biến  từ năm 2009 đến nay.

Hiện nay, bệnh gây hại nặng và phổ biến ở các tỉnh Quảng Ngãi, Kon Tum, Phú Yên…, tại tỉnh Sơn La đã có trên 5.000 ha sắn được xác định nhiễm bệnh chổi rồng. Nguyên nhân do người dân thường sử dụng hom giống đã nhiễm bệnh để trồng, trong khi đó con đường lây lan chủ yếu qua hom giống và côn trùng môi giới (rầy Hishimonus phycitis Distant). Việc sử dụng hom giống từ cây bệnh và vận chuyển hom giống bị bệnh từ vùng này qua vùng khác là một trong những nguyên nhân làm cho bệnh bùng phát gây hại trên diện rộng.

Khi sắn bị bệnh chổi rồng hại nặng thì ngọn và chồi bị chết khô, lá nhỏ và thô cứng, các đốt ngắn lại. Trên thân và củ phần tiếp giáp với vỏ chuyển màu thâm đen, cây bị bệnh sớm không cho thu hoạch, bị bệnh muộn làm giảm năng suất từ 10- 30%, hàm lượng tinh bột giảm 20- 30%. Đáng lưu ý, bệnh còn ở dạng tiềm ẩn vì vậy nhìn cây thấy khỏe, nhưng có thể đã nhiễm bệnh.

Một số triệu chứng của cây sắn bị bệnh chổi  rồng:

      Hom giống nhiễm bệnh sau khi trồng lên mầm và sinh trưởng kém, lóng thân ngắn, lá nhỏ. Chồi ngọn rụt ngắn lại, cây thấp lùn, các mầm ngủ trên thân mọc nhiều chồi, cây sinh trưởng kém.

Khi bệnh nặng bên trong thân gỗ của cây và hom sắn thâm đen, phần bấc trong thân cây chuyển màu nâu vàng, sau đó cây héo dần, rụng lá và chết cả cây.

Đối với những cây nhiễm bệnh nhẹ, nhiễm bệnh sau, mặc dù cây sinh trưởng bình thường nhưng đến thời kỳ thu hoạch ngọn cây bị chết khô, phần thân đoạn dưới bị chết, các chồi mọc thành dạng chùm, hình dạng dù, cây sắn ít củ và củ nhỏ hơn cây bình thường.

 

 Nguyên nhân gây bệnh và ký chủ:

Theo kết quả phân tích giám định mẫu sắn tại các vùng bị bệnh của Viện BVTV cho thấy: Tác nhân gây bệnh trên cây sắn là do do Phytoplasma (dịch khuẩn bào, một loại vi sinh vật ở giữa virus và vi khuẩn) gây ra.

Nguyên nhân lan truyền của bệnh: Bệnh chổi rồng hại sắn lan truyền chủ yếu qua 2 con đường:

– Hom giống đã nhiễm bệnh

– Môi giới truyền bệnh là loài rầy (Hishimonus phycitis Distant)

Điều kiện phát sinh gây hại:

– Bệnh thường xuất hiện gây hại vào đầu mùa mưa, nhiệt độ và ảm độ cao, những năm mưa bão nhiều bệnh hại nặng hơn.

– Bệnh gây hại nặng trên giống sắn KM 94 và hại nặng ở những nương sắn trồng độc canh không đầu tư chăm sóc, dùng hom giống bị bệnh để làm giống.

Biện pháp phòng trừ:

Phytoplasma là sinh vật trung gian giữa vi khuẩn và virus nên rất khó phòng trừ, hiện nay chưa có thuốc bảo vệ thực vật đặc hiệu trừ Phytoplasma trên cây sắn. Do vậy cần áp dụng đồng bộ các biện pháp kỹ thuật phòng trừ bệnh như sau:

– Lựa chọn giống sắn có năng suất, chất lượng cao, có khả năng kháng hoặc chống chịu sâu bệnh cao như KM140, KM98-5, SM937-26… để  thay thế cho giống KM94 đã bị nhiễm bệnh chổi rồng nặng. Tuyệt đối không sử dụng hom giống ở khu vục đã bị nhiễm bệnh chổi rồng để trồng.

–  Xử lý hom bằng hơi nóng hoặc nước nóng 54oC trong thời gian 60 phút để loại trừ Phytoplasma trước khi trồng mới.

Bón phân thúc đầy đủ và cân đối NPK theo qui trình, khuyến cáo nông dân trồng sắn xen lạc hoặc cây họ đậu để bổ sung dinh dưỡng cho đất, hạn chế xói mòn rửa trôi đất.

      Luân canh cây sắn với cây trồng khác phù hợp như ngô, đậu đỗ, keo… không nên trồng sắn độc canh trên một chân đất quá 2 vụ.

Thường xuyên kiểm tra sâu bệnh trên cây sắn để phòng trừ kịp thời, đặc biệt với rầy môi giới truyền Phytoplasma./.

Tags: